Thực trạng và giải pháp phát huy vai trò của các chủ thể xây dựng Văn hóa trong Đảng hiện nay

1. Vai trò của văn hóa trong Đảng

     Mỗi cá nhân, mỗi tổ chức xã hội, đơn vị, rộng ra là quốc gia, dân tộc, đảng phái đều thể hiện  với  tính  cách  là  một  chủ  thể  văn  hóa. Trong hệ thống chính trị ở nước ta, Đảng Cộng sản Việt Nam với tính cách là một thành tố cấu thành của hệ thống chính trị, nhưng giữ vị trí, vai trò là chủ thể lãnh đạo, theo đó Đảng ta trong hệ thống chính trị của mình cũng là một chủ thể trực tiếp sáng tạo ra các giá trị văn hóa

- Văn hóa Đảng. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”(1).

Văn hóa Đảng là một bộ phận của văn hóa dân tộc và của văn hóa chính trị ở nước ta. Tuy nhiên, trong cái chung đó, thì văn hóa Đảng có sắc thái riêng. Văn hóa Đảng là “Văn hóa Lãnh đạo”, văn hóa của một chủ thể tiên phong của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Việt Nam. Sắc thái riêng của Văn hóa Đảng biểu hiện ở yêu cầu, tiêu chí, chuẩn mực giá trị ở trình độ cao nhất so với văn hóa của các chủ thể khác. Văn hóa Đảng là kết quả của sự hội tụ các giá trị từ tầng sâu lịch sử văn hóa dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại, mà cốt lõi là giá trị văn hóa chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hóa.

     Vai trò văn hóa trong Đảng được thể hiện thông  qua  đội  ngũ  cán  bộ,  đảng  viên,  công chức, viên chức. Đây là lực lượng đi đầu trong mọi hoạt động lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước. Văn hóa Đảng của họ được thể hiện trong thực hiện nhiệm vụ và cách ứng xử trong giải quyết mối quan hệ với dân, với dân tộc,với lịch sử và giữa các đảng viên với nhau. Văn hóa trong Đảng có ý nghĩa quyết định đến uy tín, chất lượng hiệu quả công việc của mỗi cán bộ, đảng viên, sự tin tưởng của nhân dân với Đảng. Muốn lãnh đạo được nhân dân trước hết người cán bộ, đảng viên phải có văn hóa, đạo đức, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Cũng như sông  thì  có  nguồn  mới  có  nước,  không  có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”(2).

Văn hóa Đảng cũng là thước đo của người

cán bộ và cũng là cơ sở để đánh giá cán bộ. Do vậy, vai trò văn hóa của đội ngũ cán bộ trong Đảng có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại, tồn vong của Đảng. Bởi vì đây là lực lượng nòng cốt (chủ thể văn hóa) trong bộ máy hành chính của Đảng, Nhà nước, đảm nhiệm các vị trí, công tác khác nhau, họ hằng ngày tiếp xúc với nhân dân, thay mặt Đảng, Nhà nước giải quyết, xử lý các công việc có liên quan đến quyền và lợi ích trực tiếp của người dân; họ cũng là cầu nối giữa nhân dân với Đảng. Do đó, niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước phụ thuộc rất lớn vào thái độ, tinh thần, trách nhiệm phẩm chất đạo đức của đội  ngũ  chủ  thể  này.  Theo  đó,  các  chủ  thể trong xây dựng văn hóa Đảng có vai trò hết sức quan trọng quyết định đến kết quả lãnh đạo thực  hiện  các  mục  tiêu  của  sự  nghiệp  cách mạng hiện nay. Vì vậy, cần phải: “Xây dựng và thực hiện các chuẩn mực văn hóa trong lãnh đạo, quản lý. Chú trọng xây dựng môi trường văn hóa công sở lành mạnh, dân chủ, đoàn kết, nhân văn; đẩy lùi bệnh quan liêu, bè phái, mất đoàn kết, chủ nghĩa cơ hội và thực dụng”(3). Bởi, văn hóa trong Đảng không phải là gì quá xa lạ, cao siêu, xa vời mà rất thiết thực, gần gũi hằng ngày, phản ánh công việc ở từng vị trí mà các chủ thể đảm nhiệm, được biểu hiện thông qua hoạt động thực tiễn như đi đứng, nói năng, chấp hành các quy định của cơ quan, đơn vị, đề cao tinh thần, trách nhiệm trong công việc; tôn trọng, lắng nghe ý kiến góp ý của mọi người, đặc biệt của nhân dân; gương mẫu trong lời nói và hành động; có tình yêu thương với mọi người, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc, cuộc sống. Một đảng chính trị cầm quyền có đầy đủ sức mạnh và quyền lực, có những người cán bộ, đảng viên tài năng muốn lãnh đạo và quản lý đất nước thành công, thì điều quan trọng bậc nhất không thể thiếu được là sự đồng lòng và ủng hộ của đại đa số quần chúng nhân dân.

     Điều không kém phần quan trọng khác là Đảng không thể thiếu một đội ngũ cán bộ, đảng viên có đầy đủ năng lực và phẩm chất. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”(4). Vì vậy, mỗi cán bộ, đảng viên cần phải có niềm tin vào lý tưởng cộng sản đó là nền tảng, động lực mạnh mẽ  thúc  đẩy  tinh  thần  hăng  say,  nhiệt  tình, trách nhiệm trong công việc, vượt qua mọi cám dỗ, giữ mình trong sạch, liêm khiết, làm tròn bổn phận, trách nhiệm với Đảng, Nhà nước và nhân dân. Trên từng cương vị phải thể hiện mình là hạt nhân văn hóa để quần chúng học tập và noi theo; với cương vị lãnh đạo lúc nào cũng phải xác định là “đầy tớ của nhân dân”, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết, luôn sáng suốt đề ra đường lối, chính sách hợp lòng dân, mang lại lợi ích cho dân; trong quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ phải “chí công, vô tư”; trong đạo đức lối sống phải thực sự “cần, kiệm, liêm, chính”, luôn đề cao tự phê bình và phê bình, thực hiện tốt “7 dám” theo tinh thần của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, đó là “Dám nghĩ; dám nói; dám làm; dám chịu trách nhiệm; dám đổi mới, sáng tạo; dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám hành động vì lợi ích chung”(5).

2. Thực trạng phát huy vai trò của các chủ thể xây dựng văn hóa trong Đảng hiện nay

    Hiện nay đại đa số cán bộ, đảng viên có trình độ giác ngộ chính trị cao, bản lĩnh chính trị vững vàng; họ luôn tiêu biểu về phẩm chất chính trị - tư tưởng, tận trung với Đảng, tận hiếu với dân, tin tưởng vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới và triển vọng phát triển của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng; nắm vững bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh chính trị, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, luật pháp của Nhà nước; có ý thức cảnh giác cách mạng cao, tỉnh táo, sáng suốt trong phân tích, đánh giá tình hình, xác định đúng đối tác, đối tượng, không hoang mang, dao động trước những vấn đề nhạy cảm; kiên định quan điểm có tính nguyên tắc của Đảng, tích cực đi đầu đấu tranh phê phán các quan điểm sai trái, thù địch, chủ nghĩa cá nhân, cơ hội chính trị, luôn nói, viết và làm theo đúng cương lĩnh, đường lối của Đảng... Sự kiên định, vững vàng của cán bộ, đảng viên hiện nay, đã thực sự trở thành “điểm tựa” vững chắc củng cố lý tưởng, niềm tin  cho nhân dân đối với Đảng, với chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.

     Điểm mạnh khá nổi bật nữa là hiện nay đại đa số cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ, đảng viên  giữ  các cương vị  trọng trách  lãnh  đạo, quản lý đã biết phát huy vị trí chủ trì của mình, đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, trong mọi hoạt động  của  họ  đã  luôn  giữ  vững  và  tỏa  sáng “ngọn lửa” của lòng nhiệt tình cách mạng cho cơ quan, đơn vị, địa phương noi theo; đã thực sự giữ vững ngọn cờ lãnh đạo của Đảng trong cơ quan, đơn vị, địa phương hướng mọi hoạt động của nhân dân theo đúng đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách và luật pháp của Nhà nước. Thực tế cũng cho thấy, đại đa số họ đã biết vận dụng đúng đắn, sáng tạo những kiến thức, kinh nghiệm vào thực hiện công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên và xây dựng chi bộ, đảng bộ theo chức trách, nhiệm vụ; có năng lực quản lý, nắm bắt tình hình tư tưởng, kỷ luật của cán bộ, đảng viên; có tính quyết đoán, dám chịu trách nhiệm trước cơ quan, đơn vị, địa phương, luôn giữ vững là “hạt nhân” đoàn kết trong các tổ chức đảng ở các cơ quan, đơn vị, địa phương.

     Hơn nữa, đại đa số cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ, đảng viên giữ các cương vị trọng trách lãnh đạo, quản lý đã thực sự nắm vững cương  vị,  chức  trách,  nhiệm  vụ,  có  phương  pháp,tác phong công tác phù hợp, hiệu quả, thể hiện ở sự thống nhất cao giữa tính đảng, tính nguyên tắc với tính năng động, sáng tạo và sự nhạy cảm với cái mới; có phong cách làm việc trung thực, khách quan, khoa học, có sự thống nhất cao giữa tính dân chủ, tôn trọng tập thể, phục tùng tổ chức với ý thức tổ chức, kỷ luật cao và tính quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể trước khi  ra  các  quyết  định,  nghị  quyết,  chỉ  thị, không có thái độ cảm tính, gia trưởng, cá nhân chủ nghĩa, độc đoán, chuyên quyền; phần lớn cán bộ, đảng viên thể hiện tác phong làm việc khoa  học,  gắn  lý  luận  với  thực  tiễn,  có  kế hoạch công tác phù hợp, chính xác, cụ thể tỉ mỉ, sâu sát với quần chúng, thống nhất giữa lời nói và việc làm; thực hiện nghiêm chế độ công tác, giải quyết tốt các mối quan hệ với cấp trên, cấp dưới và mối quan hệ giữa lãnh đạo, quản lý và cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương.

Một vấn đề nữa về xây dựng văn hóa Đảng hiện nay đã và đang được tiến hành triển khai rộng rãi gắn với việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Chúng ta xác định xây dựng Đảng là then  chốt,  thời  gian  qua  với  xây đi  đôi  với chống, bằng nhiều chủ trương, biện pháp, trong đó đẩy mạnh học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh là một trong những giải pháp hữu hiệu được toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hưởng ứng một cách tích cực. Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Công tác xây dựng Đảng về đạo đức được đề cao, góp phần rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, “lợi ích nhóm”, những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Việc triển khai Chỉ thị số 05 - CT/TW của Bộ Chính trị về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được thực hiện đồng bộ với các quy định của Đảng về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên theo phương châm chức vụ càng cao càng phải gương mẫu”(6).

     Tuy nhiên, với tinh thần khách quan, trung thực, nhìn thẳng vào sự thật, trong những năm qua việc phát huy vai trò của các chủ thể trong xây dựng văn hóa Đảng cũng còn một số hạn chế cần phải khắc phục, đó là: một bộ phận cán bộ, đảng viên của Đảng, thiếu tính chủ động, sáng tạo, còn biểu hiện tính giáo điều, rập khuôn,  máy  móc  kinh  nghiệm,  không  nắm vững chức trách, nhiệm vụ, thụ động, dựa dẫm cấp trên, còn lúng túng trong xây dựng nghị quyết và duy trì sinh hoạt chi bộ, chưa thực sự nắm vững quy trình tiến hành công tác kiểm tra, giám sát, kết nạp đảng viên mới; có cán bộ, đảng viên còn rất lúng túng trong tổ chức thực hiện công tác xây dựng Đảng, thậm chí thực hiện không đúng nguyên tắc, quy định. Trong thực tiễn công tác một bộ phận cán bộ, đảng viên phương pháp, tác  phong công tác chưa thực sự khoa học, mẫu mực còn có biểu hiện: giáo điều, dập khuôn máy móc trong quán triệt, triển khai và tổ chức thực hiện nghị quyết, chỉ thị của cấp trên; chưa thể hiện sự thống nhất cao tính Đảng, tính nguyên tắc và tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong công tác, còn ỷ lại cấp trên,  tùy tiện,  giản  đơn,  xa  rời  quần  chúng, chưa thực sự chú trọng phương pháp giáo dục, thuyết phục, nêu gương, nặng về hành chính, mệnh lệnh; còn chưa thống nhất giữa lời nói và việc làm, giữa nhận thức và hành động, nói nhiều làm ít; chưa kết hợp chặt chẽ và giải quyết tốt mối quan hệ giữa tập thể lãnh đạo, phân công cá nhân phụ trách, thiếu tính quyết đoán trong công việc, cá biệt có cán bộ, đảng viên không dám thừa nhận cái sai của mình, đổ trách nhiệm cho cấp dưới.

     Bên cạnh đó, trước ảnh hưởng của lối sống phương Tây và sự tác động của mặt trái kinh tế thị  trường,  một  bộ  phận  cán  bộ,  đảng  viên, công chức, viên chức không giữ được mình, bị cuốn vào vòng xoáy của tiền tài, địa vị, danh vọng, vì thế mà bất chấp thủ đoạn đã vi phạm vào các quy định làm ảnh hưởng đến đạo đức, lối sống, thậm chí một số cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật phải xử lý hình sự, “phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí, ngại khó, ngại khổ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”(7)   gây bức xúc trong nhân dân...

     Những hạn chế trên có nhiều nguyên nhân cả khách quan và chủ quan,  song trực tiếp và quyết định nhất là do nguyên nhân chủ quan. Đó là không ít cấp uỷ, chính quyền chưa coi trọng lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng văn hóa Đảng; chưa triển khai một cách chủ động, tích cực chương trình hành động thực hiện các nghị  quyết  của  Đảng  về  xây  dựng  văn  hóa Đảng. Trong lãnh đạo, chỉ đạo chưa quyết liệt, quyết tâm chưa cao, giải pháp thực hiện chưa đồng bộ. Nội dung và phương thức lãnh đạo xây dựng văn hóa Đảng chậm đổi mới, chưa lường hết được tác động phức tạp, tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế. Công tác xây dựng văn hoá trong Đảng, trong các cơ quan nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội chưa được quan tâm đúng mức. Công tác tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về văn hóa gắn với phát triển bền vững đất nước còn yếu, chưa được coi trọng; nói không đi đôi với làm, “trách nhiệm người đứng đầu chưa thực sự được đề cao. Tư tưởng trông chờ, thụ động, ỷ lại vào cấp trên, tình trạng nói không đi đôi với làm, nói nhiều làm ít, kỷ cương phép nước không nghiêm còn khá phổ biến”(8).

     3.  Giải pháp phát huy vai trò của các chủ thể xây dựng văn hóa trong Đảng hiện nay

     Trong giai đoạn hiện nay trước những thời cơ và thách thức đang tác động mạnh mẽ đến việc xây dựng văn hóa trong Đảng cả mặt tích cực và tiêu cực:

     Về mặt tích cực đó là: Giá trị đạo đức trong truyền thống dân tộc và trong đấu tranh cách mạng. Tinh thần đại đoàn kết toàn, ý thức dân tộc, lòng yêu nước tiếp tục được phát huy như một sức mạnh bền bỉ, có giá trị vĩnh hằng đang ngày càng cổ vũ toàn dân trong sự nghiệp đổi mới. Đây là một giá trị cốt lõi của văn hóa con người Việt Nam. Đó là bài học thực tiễn gần 40 năm đổi mới với công tác xây dựng Đảng. Những bài học đó được Đảng ta rút ra thông qua các nghị quyết chuyên đề về công tác văn hóa, nổi  bật  nhất  là  Nghị  quyết  Hội  nghị  Trung ương 5 khóa VIII, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI và gần đây nhất là Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII và khóa XIII. Trong đó nổi bật là quan điểm tài năng được trọng dụng, cái đúng, cái thiện được khẳng định và phát huy, cái xấu, cái ác, cái bất công cùng với những bất minh, bất chính phải bị phê phán, lên án gay gắt từ trong Đảng đến trong dân.

     Cùng với những yếu tố tích cực thì những tác động tiêu cực đến công tác xây dựng văn hóa trong Đảng cũng ảnh hưởng không nhỏ, đó là: Tác động mặt trái kinh tế thị trường không tránh khỏi sự suy thoái về phẩm chất đạo đức của một bộ phận cán bộ, đảng viên, gây ra những tổn thương về tinh thần của xã hội, thậm chí dẫn tới phản văn hóa, phản phát triển. Đó là sức mạnh của đồng tiền, sự trỗi dậy của chủ  nghĩa cá nhân, lối sống vụ lợi, vị kỷ, thực dụng, đó còn là những cám dỗ của danh và lợi, của quyền và tiền, làm cho tham nhũng nảy sinh. Đó là mặt trái của công nghệ thông tin, nhất là tác động của mạng xã hội từng giờ, từng ngày đầu độc, làm ô nhiễm môi trường văn hóa. Đó là âm mưu chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực văn hóa, đạo đức lối sống. Do đó, việc phát huy vai trò của các chủ thể xây dựng văn hóa trong Đảng cần tập trung vào một số giải pháp sau:

Một là, nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên về tầm quan trọng của việc xây dựng văn hóa trong Đảng. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên là vấn đề có ý nghĩa quyết định đến việc xây dựng văn hóa trong Đảng. Văn hóa là yếu tố trực tiếp góp phần xây dựng, hoàn thiện nhân cách, phẩm chất, năng lực của các chủ thể cán bộ đảng viên; từ nhận thức đúng mới hành động đúng, mới phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là vai trò tiền phong, gương mẫu của người đứng đầu. Trong nâng cao nhận thức coi trọng nhận thức sâu sắc những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, những giá trị tinh hoa văn hóa của nhân loại đặc biệt là giá trị văn hóa của chủ nghĩa Mác - Lênin; nhận thức những bài học, kinh nghiệm mà hơn 95 năm qua Đảng ta và các  thế  hệ  Đảng  viên  đã  cống  hiến  cho  sự nghiệp cách mạng.

Hai là, coi trọng tăng cường sự lãnh đạo chỉ đạo của cấp uỷ, chính quyền các cấp đối với phát huy vai trò đội ngũ cán bộ, đảng viên với vai trò là chủ thể văn hóa xây dựng văn hóa trong Đảng. Tiếp tục cải thiện, đổi mới, năng lực lãnh đạo của các cấp ủy đảng, hiệu quả quản lý nhà nước  đối  với  nâng  cao  văn  hóa  trong  Đảng chính là xây dựng “cái  chốt” của then chốt. Trong suốt những năm qua Đảng ta luôn luôn coi trọng phát huy vai trò lãnh đạo của mình đối với toàn xã hội, thể hiện tôn chỉ là một Đảng cầm quyền duy nhất lãnh đạo xã hội xây dựng đất nước. Trong công tác lãnh đạo phải lãnh đạo toàn diện, trong đó có vấn đề về văn hóa là một trong bốn lĩnh vực quan trọng, như Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “Trong công cuộc kiến thiết nước nhà có bốn vấn đề cần phải  chú  ý  đến,  cùng  phải  coi  trọng  ngang nhau: chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa”; đặc biệt giai đoạn hiện nay như đồng chí cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định trong Hội nghị Văn hóa toàn quốc ngày 24/11/2021 “Văn hóa là hồn cốt của Dân tộc, nói lên bản sắc của Dân tộc. Văn hóa còn thì dân tộc còn…”(9).  Trong  đó  coi  trọng  lãnh  đạo  xây dựng phát huy vai trò đội ngũ cán bộ, đảng viên (chủ thể văn hóa) là yếu tố quan trọng. Đây chính là vấn đề mấu chốt trong công tác xây dựng Đảng hiện nay, cán bộ đảng viên phải là người  có  văn  hóa,  là  người  đi  đầu  để  quần chúng noi theo. Phát huy vai trò của đội ngũ đảng viên thực sự là chủ thể văn hóa chính là yếu  tố  quan  trọng  trong  công  tác  xây  dựng Đảng “là đạo đức, là văn minh”. Trong lãnh đạo coi trọng nhân rộng các điển hình tiên tiến về văn hóa ở cơ sở như gia đình văn hóa, làng văn hóa, khu phố văn hóa theo quan điểm lấy cái đẹp, cái tốt, cái tiến bộ để loại bỏ cái xấu, cái lạc hậu, cái phản tiến bộ. Thường xuyên nghiên cứu bổ sung những giá trị chuẩn mực văn hóa của đội ngũ đảng viên cho phù hợp với thực tiễn.

Ba là, coi trọng thực hành đạo đức cách mạng, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong mọi hoạt động thực hiện cương vị, chức trách, nhiệm vụ và cuộc sống đời thường. Đạo đức cách mạng là thước đo giá trị văn hóa của cán bộ, đảng viên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có con người thấm nhuần đạo đức xã hội chủ nghĩa”(10), cũng như người có sức mạnh mới gánh được nặng, đi được xa. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay nhân dân chỉ tin vào những việc đảng viên làm, tin vào những người có phẩm chất đạo đức tốt thông qua những việc làm hằng ngày, những mối quan hệ với nhân dân. Đạo đức cách mạng là những biểu hiện giá trị của những người có văn hóa, muốn có đạo đức cách mạng đòi hỏi mỗi đảng viên phải thường xuyên tu dưỡng học tập làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh như “ăn cơm, rửa mặt hằng ngày”, phải thực sự cầu thị, rèn luyện trong mọi lúc, mọi nơi, mọi việc, từ việc nhỏ đến việc to; phải gần dân, biết lắng nghe dân thực sự là “đầy tớ của dân”. 

Bốn là, coi trọng xây dựng môi trường văn hóa,  ứng  xử  văn  hóa  trong  các  cơ  quan,  tổ chức, đơn vị kinh tế, chính trị - xã hội. Đây vừa là điều kiện, là tiền đề để xây dựng văn hóa của mỗi chủ thể trong đảng, đồng thời cũng là kết quả của việc xây dựng văn hóa trong lãnh đạo, quản lý. Một môi trường làm việc lành mạnh sẽ góp phần phát huy tính sáng tạo, chủ  động,  tích  cực  của mỗi  thành viên, trong đó có đội ngũ lãnh đạo, quản lý. Nếu cán bộ lãnh đạo, quản lý được dẫn dắt bởi những chuẩn mực văn hóa thì sẽ chăm lo tới việc tạo dựng một môi trường làm việc nhân văn, văn minh và hiệu quả. Xây dựng môi trường văn hóa trong Đảng là một việc vừa cấp thiết vừa lâu dài. Đây cũng là cách thức để khắc phục, để đẩy lùi tình trạng suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống. Trong quá trình xây dựng   văn hóa trong lãnh đạo, quản lý, cần chú ý tới mối quan hệ giữa văn hóa và chính trị, giữa cá nhân và tổ chức,  giữa  trách  nhiệm,  nghĩa  vụ  với  quyền lợi; trong những mối quan hệ này phải đặt giá trị văn hóa vì cái chung lên trên hết, trước hết. Có như vậy mới phát huy được sức mạnh mềm của văn hóa trong chính trị để xây dựng Đảng, phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Văn hóa thẩm thấu tác động đến năm mặt của công tác xây dựng Đảng, từ việc xác định đúng cương lĩnh, đường lối, chủ trương, nghị quyết; xây dựng đạo đức của Đảng - đạo đức cách mạng của mỗi cán bộ, đảng viên đến việc xây dựng hệ thống tổ chức, bộ máy đồng bộ, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đặc biệt, yếu tố văn hóa góp phần giúp cán bộ, đảng viên nhận diện được hệ giá trị chân - thiện - mỹ, thức tỉnh lương tâm, phân biệt được đúng, sai để thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ và hoàn thiện nhân cách. Theo đó, vấn đề cốt lõi phát huy vai trò văn hóa trong Đảng chính là xây dựng thái độ, trách nhiệm trọng dân, gần dân, tin dân và lắng nghe dân; có ứng xử, hành vi phù hợp với mục tiêu, tôn chỉ của Đảng, phù hợp với nguyện vọng, lợi ích của nhân dân. Do vậy, trong sự nghiệp cách mạng hiện nay vấn đề xây dựng Đảng là then chốt, Đảng ta phải thực sự là chủ thể văn hóa “là đạo đức, là văn minh”. Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định đến uy tín, chất lượng, hiệu quả lãnh đạo của Đảng. Việc phát huy vai trò chủ thể văn hóa trong Đảng là một yêu cầu cần thiết trong sự nghiệp cách  mạng  hiện  nay,  nhằm  khắc  phục  lệch chuẩn văn hóa ở một số tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên hiện nay./.